Home/Fraudetypes/Vacaturefraude & voorschotfraude
Vacaturefraude & voorschotfraude
Wat is het?
Vacaturefraude en voorschotfraude zijn twee nauw verwante vormen van oplichting. Bij voorschotfraude (internationaal 'advance fee fraud' of '419-fraude' genoemd, in Nederland ook wel 'Nigeriaanse oplichting') wordt u wijsgemaakt dat u een grote som geld krijgt: een erfenis, een loterijprijs, een lening of een goedbetaalde baan. Maar voordat dat geld wordt uitgekeerd, moet u eerst zelf 'kosten' voorschieten, zoals administratiekosten, belasting, advocaatkosten of dossierkosten. Zodra u betaalt, verdwijnen de oplichters en ziet u uw geld nooit terug. Bij vacaturefraude draait het om een nepbaan: u krijgt een aanbod voor makkelijk thuiswerk (reviews schrijven, producten beoordelen, pakketjes doorsturen) met een hoog salaris voor weinig moeite. Ook hier moet u eerst betalen, bijvoorbeeld voor 'inschrijfgeld', 'apparatuur' of een 'investering', of u wordt gevraagd om geld door te sluizen via uw eigen bankrekening. Beide vormen komen heel veel voor in Nederland en richten zich vaak op mensen die extra geld goed kunnen gebruiken, waaronder senioren en ouders. De schade kan oplopen tot duizenden euro's per slachtoffer en de emotionele impact is groot: slachtoffers schamen zich vaak en durven geen melding te doen. Belangrijk om te weten: een echte werkgever of een echte instantie vraagt nooit geld van u om geld te kunnen ontvangen. Wie u geld belooft en u eerst laat betalen, is bijna altijd een oplichter.
Hoe werkt deze oplichting?
- 1
U wordt benaderd via e-mail, WhatsApp, sms, telefoon of sociale media. Soms is het een onverwachte brief of e-mail die u een erfenis, loterijprijs of zakelijke deal belooft.
- 2
Bij voorschotfraude vertelt de oplichter een geloofwaardig verhaal: u bent een verre erfgenaam van een overleden miljonair, u heeft een prijs gewonnen, of u kunt helpen een groot fortuin naar Nederland te brengen. U krijgt een flinke commissie beloofd.
- 3
Bij vacaturefraude krijgt u een aanbod voor makkelijk thuiswerk: producten beoordelen, sterren uitdelen, reviews schrijven of pakketjes herverpakken. Er wordt een hoog bedrag per dag beloofd, zonder dat u ervaring nodig heeft.
- 4
Zodra u interesse toont, begint het echte spel. Er moet eerst geld worden betaald: 'administratiekosten', 'belasting', 'advocaatkosten', 'dossierkosten', 'inschrijfgeld', 'borg' of 'apparatuur'.
- 5
Om vertrouwen te winnen krijgt u soms eerst een kleine uitbetaling. Daarna wordt gevraagd om een groter bedrag te 'investeren' of bij te leggen, met de belofte van veel winst.
- 6
In de online omgeving van het slachtoffer wordt vaak een kunstmatige winst getoond. Uitbetaling blijft echter uit. Er komen steeds nieuwe 'obstakels' bij waarvoor weer betaald moet worden (reload-scam).
- 7
Soms wordt u gevraagd om geld dat op uw rekening wordt gestort door te sturen naar een andere rekening. Zo wordt u ongemerkt een geldezel (money mule) en kunt u zelf in de problemen komen.
- 8
De oplichters vragen om te betalen via moeilijk terug te draaien methoden: bankoverschrijving, Western Union, MoneyGram, cadeaukaarten of cryptovaluta. Eenmaal betaald geld is bijna nooit terug te halen.
- 9
Bij 'recoveryfraude' worden eerdere slachtoffers opnieuw benaderd door iemand die zich voordoet als advocaat of expert en belooft het verloren geld terug te halen, tegen een nieuwe vooruitbetaling.
Zo herkent u het
U moet eerst betalen voordat u geld ontvangt. Dit is het belangrijkste alarmsignaal.
Het aanbod is te mooi om waar te zijn: heel veel geld voor heel weinig of heel makkelijk werk.
U krijgt een baan aangeboden zonder sollicitatiegesprek, of het gesprek verloopt alleen via WhatsApp of een videobellen-app.
De vacature of het bericht gebruikt een gratis e-mailadres (Gmail, Outlook, Hotmail) in plaats van een zakelijk e-mailadres.
Er staan spelfouten in het bericht of het taalgebruik is onpersoonlijk, dwingend of vreemd.
Het bedrijf is niet te vinden in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KVK) of heeft geen echte website.
U wordt gevraagd om een kopie van uw paspoort, BSN of bankgegevens voordat er een officieel contract is.
Er wordt haast gemaakt: u moet snel beslissen, anders verliest u de 'kans'.
U wordt gevraagd om geld door te sturen dat op uw rekening is gestort, of om een nieuwe bankrekening te openen.
Er wordt gevraagd om te betalen met cadeaukaarten, cryptovaluta of via Western Union.
U krijgt vervalste documenten te zien, zoals een paspoortkopie, overlijdensakte of officieel uitziende brief met stempel.
Bij voorschotfraude: het verhaal gaat over een erfenis, loterij, lening zonder BKR-toetsing of 'vastzittende' cryptomunten.
Wat moet u doen?
Stop direct met betalen en verbreek alle contact met de oplichter. Reageer niet meer op berichten.
Neem meteen contact op met uw bank als u al geld heeft overgemaakt. Vraag of de betaling nog kan worden tegengehouden en laat uw betaalpas of rekening blokkeren.
Bewaar al het bewijs: e-mails, WhatsApp-berichten, schermafbeeldingen, bankafschriften en de gegevens van de oplichter. Verwijder niets.
Doe aangifte bij de politie. Dit kan via politie.nl of telefonisch via 0900-8844. Vraag bij een afspraak op het bureau naar een digitaal rechercheur.
Meld de fraude bij de Fraudehelpdesk via de website of telefonisch. Zo waarschuwt u ook anderen.
Controleer of een bedrijf echt bestaat via het Handelsregister van de KVK en via de officiële website van het bedrijf.
Waarschuw uw familie, vrienden en kennissen, zodat zij niet in dezelfde truc trappen.
Zoek steun bij Slachtofferhulp Nederland als u zich gestrest of beschaamd voelt. U hoeft zich niet te schamen; dit overkomt veel mensen.
Verander waar nodig uw wachtwoorden en let op verdachte activiteiten op uw rekeningen als u gegevens heeft gedeeld.
Wat moet u vooral NIET doen?
Betaal nooit geld vooruit om geld te kunnen ontvangen. Een echte instantie of werkgever vraagt dit nooit.
Stuur nooit een kopie van uw paspoort, BSN of bankgegevens naar iemand die u niet goed kent en niet heeft geverifieerd.
Klik niet op links in verdachte e-mails of berichten en open geen bijlagen.
Stuur geen geld door dat op uw rekening is gestort door onbekenden. Zo wordt u een geldezel en kunt u strafbaar zijn.
Neem geen contact op met 'recovery'-bureaus die tegen betaling uw geld terugbeloven; dit zijn vaak dezelfde oplichters.
Laat u niet onder druk zetten om snel te beslissen. Neem altijd de tijd en overleg met iemand die u vertrouwt.
Betaal nooit met cadeaukaarten, cryptovaluta of Western Union op verzoek van een onbekende.
Deel geen inloggegevens of pincodes en geef niemand op afstand toegang tot uw computer of telefoon.
Voorbeelden van deze oplichting
“Geachte heer/mevrouw, ik ben de advocaat van een overleden miljonair zonder nabestaanden. Uw naam komt overeen met die van de familie. U kunt 8,5 miljoen dollar erven. Voor de vrijgave moet u eerst 1.200 euro administratiekosten betalen.”
“Gefeliciteerd! Uw e-mailadres is geselecteerd in onze internationale loterij. U heeft 500.000 euro gewonnen. Om de prijs te ontvangen dient u eerst de dossierkosten van 350 euro te voldoen.”
“Hallo, wij zoeken mensen voor thuiswerk. U beoordeelt producten en geeft sterren. Verdien 150 tot 300 euro per dag. Meld u aan via WhatsApp. Er geldt een kleine inschrijfbijdrage van 50 euro.”
“Beste heer/mevrouw, wij bieden u een lening van 25.000 euro zonder BKR-toetsing. Voor de verwerking vragen wij eenmalig 400 euro dossierkosten. Na betaling storten wij het bedrag binnen 24 uur.”
“Uw account toont een winst van 4.800 euro. Om uw geld op te nemen moet u eerst 250 euro belasting betalen. Daarna kunt u direct uitbetalen.”
“Wij zoeken een tussenpersoon in Nederland. U ontvangt pakketten en stuurt deze door. U verdient 80 euro per pakket. Wij storten het geld op uw rekening; u maakt het door naar onze leverancier.”
Cijfers en statistieken
7.079
meldingen in 2025
€9.100.000
totale schade in 2025
Voorschotfraude bij particulieren: 7.079 meldingen en circa 9,1 miljoen euro schade in 2025 (derde meest gemelde vorm, tweede hoogste schadebedrag bij particulieren). In 2024: 5.715 meldingen en circa 5,4 miljoen euro. Vacaturefraude: eerste helft 2024 186 meldingen (92 gedupeerden, 821.386 euro); eerste helft 2025 3.112 meldingen (230 gedupeerden, 1.522.346 euro). Over heel 2023: 433 meldingen, 139 gedupeerden, ruim 1,2 miljoen euro. Let op: de politie houdt geen aparte cijfers bij over voorschotfraude en de meldingsbereidheid is laag; de werkelijke schade ligt daarom hoger. Cijfers zijn gebaseerd op meldingen bij de Fraudehelpdesk en gelden als ondergrens.
Bron: Fraudehelpdesk (Terugblik 2025 en persbericht halfjaarcijfers 2025)
Waar meldt u dit?
Fraudehelpdesk
Nationaal meld- en adviespunt voor alle vormen van fraude, waaronder vacaturefraude en voorschotfraude. Geeft advies over het beperken van schade. Melden kan via webformulieren op de website; meldingen via e-mail worden niet verwerkt. Openingstijden telefoon (per april 2026): ma, di, do, vr 09:00-12:00 en 13:00-15:30; wo 13:00-15:30; gesloten op feestdagen.
Politie (aangifte oplichting)
Aangifte doen van oplichting en internetfraude, waaronder voorschotfraude. Bij spoed of heterdaad: 112. Neem bankafschriften, schermafbeeldingen en correspondentie mee.
Slachtofferhulp Nederland
Gratis hulp en emotionele steun voor slachtoffers van fraude. Bereikbaar ma-vr 08:00-20:00 en za 10:00-17:00; gesloten op zon- en feestdagen. Vanuit het buitenland: +31 88 746 00 00.
ACM ConsuWijzer
Meldpunt voor consumenten over bedrijven die zich niet aan de regels houden, waaronder misleidende verkoop en malafide praktijken. Telefonisch bereikbaar op werkdagen 09:30-13:00. Meldingen worden gebruikt om patronen te herkennen; niet elke melding leidt tot onderzoek.
Meldpunt Aanpak Malafide Uitzendbureaus (Nederlandse Arbeidsinspectie)
Gratis meldpunt voor misstanden bij uitzendbureaus en malafide werkgevers: illegale arbeid, onderbetaling, uitbuiting, schijnzelfstandigheid en oneerlijke concurrentie. Melden kan telefonisch, online of per post.
FTC (VS) - ReportFraud.ftc.gov
Amerikaanse consumentenautoriteit waar internationale voorschotfraude (advance fee fraud) gemeld kan worden. Voor Nederlanders vooral relevant als de oplichter zich voordoet als Amerikaans bedrijf.
Scamwatch (Australië)
Australisch meldpunt van de ACCC voor onder meer voorschotfraude en money recovery scams. Meldingen zijn geen officiële politieaangifte.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik vacaturefraude & voorschotfraude?
U moet eerst betalen voordat u geld ontvangt. Dit is het belangrijkste alarmsignaal. Het aanbod is te mooi om waar te zijn: heel veel geld voor heel weinig of heel makkelijk werk. U krijgt een baan aangeboden zonder sollicitatiegesprek, of het gesprek verloopt alleen via WhatsApp of een videobellen-app.
Wat moet ik doen bij vacaturefraude & voorschotfraude?
Stop direct met betalen en verbreek alle contact met de oplichter. Reageer niet meer op berichten. Neem meteen contact op met uw bank als u al geld heeft overgemaakt. Vraag of de betaling nog kan worden tegengehouden en laat uw betaalpas of rekening blokkeren. Bewaar al het bewijs: e-mails, WhatsApp-berichten, schermafbeeldingen, bankafschriften en de gegevens van de oplichter. Verwijder niets.
Waar kan ik vacaturefraude & voorschotfraude melden?
Meld het bij de Fraudehelpdesk (fraudehelpdesk.nl) en doe aangifte bij de politie. Heeft u geld overgemaakt? Bel dan ook direct uw bank.
Is de Twijfelknop gratis?
Ja, de Twijfelknop van FraudeBlok is gratis. U kunt hiermee links, telefoonnummers en e-mailadressen controleren. Verdacht bericht checken, phishing mail herkennen of een nep telefoontje controleren – het kan allemaal.
Mijn moeder of vader is opgelicht. Wat kan ik als kind of mantelzorger doen?
Bel direct de bank, meld het bij de Fraudehelpdesk en doe aangifte bij de politie. Gebruik de Twijfelknop om verdachte berichten of nummers te controleren. Overweeg FraudeBlok Bescherming zodat uw ouder automatisch wordt gewaarschuwd.