Home/Fraudetypes/Datingfraude & romance scams
Datingfraude & romance scams
Wat is het?
Datingfraude (ook wel romance scam of online liefdesoplichting genoemd) is een vorm van oplichting waarbij een crimineel via een datingsite, datingapp of sociale media een nep-identiteit aanneemt. Hij of zij bouwt weken of maandenlang een romantische band op met het slachtoffer en vraagt daarna om geld of persoonlijke gegevens. De oplichter gebruikt gestolen foto's van aantrekkelijke of bekende personen en houdt het contact bewust online. Vaak weigert hij een videogesprek of een echte ontmoeting, met smoesjes zoals 'ik werk op een booreiland', 'ik zit in het leger' of 'mijn camera is stuk'. Zodra het vertrouwen groot genoeg is, komt er een dringend verhaal: een medische noodsituatie, een vliegticket om langs te komen, een vastgelopen bankrekening of een 'geweldige investering' in crypto. Het slachtoffer wordt onder druk gezet om snel te betalen. In Nederland gaat het om veel geld: in 2023 meldde de Fraudehelpdesk 494 meldingen van datingfraude, waarvan 264 met financiële schade, en een totale schade van 7.644.870 euro. De gemiddelde schade per slachtoffer lag rond de 30.000 euro. Steeds vaker mondt datingfraude uit in beleggingsfraude (de zogenoemde 'pig butchering'): het slachtoffer wordt verleid tot een nep-investeringsplatform of nep-cryptomunt. Ook AI maakt het oplichters makkelijker om overtuigende foto's, teksten en zelfs stemmen te maken. Datingfraude richt grote emotionele én financiële schade aan. Slachtoffers voelen zich vaak beschaamd, maar de schuld ligt altijd bij de oplichter, niet bij het slachtoffer. Senioren en mensen die eenzaam zijn, lopen extra risico. Daarom is het belangrijk om de signalen te kennen en tijdig te melden.
Hoe werkt deze oplichting?
- 1
De oplichter maakt een nep-profiel aan op een datingsite, datingapp of sociale media, vaak met gestolen foto's van een aantrekkelijk of beroemd persoon.
- 2
Hij of zij neemt contact op en is meteen heel enthousiast: veel complimenten, snelle liefdesverklaringen en het gevoel dat jullie 'voor elkaar bestemd' zijn (love bombing).
- 3
Het contact wordt bewust weggehouden van de datingsite: de oplichter wil zo snel mogelijk naar WhatsApp, Telegram of e-mail, zodat de datingsite niet kan meekijken.
- 4
De oplichter weigert een videogesprek of een echte ontmoeting, met smoesjes als 'ik werk in het buitenland', 'ik zit in het leger', 'mijn camera is stuk' of 'ik heb slecht internet'.
- 5
Er wordt een sterke emotionele band opgebouwd, soms weken of maanden lang. De oplichter luistert, troost en doet alsof hij of zij het slachtoffer echt begrijpt.
- 6
Dan komt er plotseling een noodsituatie: een medische rekening, een vliegticket, douanekosten, een vastgelopen erfenis of juridische kosten. Er wordt dringend om geld gevraagd.
- 7
Steeds vaker volgt een tweede fase: de oplichter stelt een 'geweldige investering' voor in crypto of een handelsplatform. Het slachtoffer stort geld op een nep-website en ziet daar 'winst' staan, maar kan het geld nooit opnemen.
- 8
De oplichter vraagt ook om persoonlijke gegevens, kopieën van het paspoort, bankgegevens of foto's. Die worden misbruikt voor identiteitsfraude of chantage (sextortion).
- 9
Uiteindelijk verdwijnt de oplichter, of blijft om steeds meer geld vragen. Het geld is bijna nooit terug te halen.
- 10
Soms werken oplichters in teams ('boiler rooms') met scripts en databases, en beheren ze tegelijkertijd meerdere slachtoffers.
Zo herkent u het
Hij of zij zegt al heel snel 'ik hou van je' of noemt je zijn of haar 'soulmate', nog voordat jullie elkaar echt kennen.
De persoon wil nooit videobellen en wil ook niet in het echt afspreken. Er is altijd een smoes.
De profielfoto's zien er te mooi uit. Een omgekeerde zoekopdracht met de foto (bijvoorbeeld via Google Lens) laat zien dat de foto ook op andere websites staat.
Het contact wordt snel verplaatst naar WhatsApp, Telegram of e-mail, weg van de datingsite.
De persoon vraagt je om het contact geheim te houden voor familie en vrienden.
Er komt plotseling een dringende vraag om geld: een noodgeval, reiskosten, een operatie, douanekosten of een vastgelopen rekening.
De persoon heeft een beroep waardoor ontmoeten onmogelijk lijkt: op een booreiland, in het leger, arts in een rampgebied of werkend in het buitenland.
Het levensverhaal klopt niet helemaal: details veranderen, of de persoon weet weinig over zijn of haar eigen 'beroep'.
Er wordt voorgesteld om te 'investeren' in crypto of een handelsplatform, met beloftes van hoge winst.
De persoon stuurt nooit spontaan een echte, actuele foto of video waarin hij of zij iets doet wat jij vraagt.
Je voelt je onder druk gezet of schuldig als je geen geld wilt sturen.
De persoon vraagt om kopieën van je paspoort, bankgegevens of intieme foto's.
Wat moet u doen?
Stop direct met het overmaken van geld en verbreek het contact met de oplichter.
Blokkeer alle e-mailadressen, telefoonnummers en social media-accounts van de oplichter.
Maak screenshots en bewaar alle berichten, foto's, bankafschriften en betaalbewijzen voordat je blokkeert. Dit is belangrijk bewijs.
Meld het bij de Fraudehelpdesk of via het meldformulier op fraudehelpdesk.nl.
Bel direct je bank als je geld hebt overgemaakt of bankgegevens hebt gedeeld. Soms kan een betaling nog worden tegengehouden.
Doe aangifte bij de politie. Maak een afspraak via 0900-8844. Neem al je bewijs mee.
Informeer de datingsite of het platform waar het contact begon, zodat het nep-account kan worden verwijderd.
Neem contact op met Slachtofferhulp Nederland (0900-0101) voor gratis emotionele, praktische en juridische hulp.
Vertel het aan iemand die je vertrouwt, zoals een familielid of vriend. Een buitenstaander ziet de signalen vaak sneller.
Pas je privacy-instellingen aan en verander je wachtwoorden als je persoonlijke gegevens hebt gedeeld.
Bij misbruik van je identiteitsgegevens kun je terecht bij het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI).
Ook een oplossing: bescherm uzelf vooraf
Naast opletten kunt u zich ook met eenvoudige hulpmiddelen beschermen. Deze producten helpen juist tegen dit soort oplichting:
Beveiligingssleutel (FIDO2 / security key)
Beschermt tegen: Phishing, wachtwoorddiefstal en accountovername
Een kleine sleutel die u in uw computer of telefoon steekt. Pas als u op de sleutel tikt, komt u in uw account. Een oplichter die uw wachtwoord steelt, kan er niets mee zonder deze sleutel in handen te hebben.
Indicatieve richtprijzen. FraudeBlok adviseert onafhankelijk; de beveiligingswinkel opent binnenkort.
Wat moet u vooral NIET doen?
Maak nooit geld over naar iemand die je alleen online hebt ontmoet, hoe overtuigend het verhaal ook is.
Stuur geen cadeaukaarten, cryptomunten of geld via Western Union of MoneyGram naar een online contact.
Deel nooit je bankgegevens, pincode, wachtwoorden of kopieën van je paspoort met iemand die je online hebt leren kennen.
Stuur nooit intieme foto's of video's naar een online contact. Ze kunnen worden gebruikt voor chantage.
Geloof niet in 'gegarandeerde winst' of investeringen die een online liefde je aanraadt. Dit is bijna altijd fraude.
Laat je niet onder druk zetten om snel te betalen. Oplichters gebruiken haast als truc.
Houd het contact niet geheim voor familie en vrienden, ook als de persoon daarom vraagt.
Schrijf jezelf niets aan: de schuld ligt bij de oplichter, niet bij jou.
Voorbeelden van deze oplichting
“'Lieve schat, ik heb je liefde gevonden. Ik werk op een booreiland en kan niet videobellen, maar jij bent mijn soulmate.'”
“'Ik zit vast in het buitenland en heb dringend 2.500 euro nodig voor mijn vliegticket naar jou. Ik betaal je alles terug zodra ik er ben.'”
“'Mijn moeder ligt in het ziekenhuis en de operatie kost 4.000 euro. Kun jij mij alsjeblieft helpen? Ik heb niemand anders.'”
“'Ik heb een geweldige kans voor ons: een crypto-platform waar je gegarandeerd 20% winst maakt. Ik help je met de eerste storting.'”
“'Praat alsjeblieft met niemand over ons. Mijn familie zou het niet begrijpen. Dit is iets tussen jou en mij.'”
“'Mijn camera is stuk, maar ik beloof dat ik je snel zie. Stuur jij eerst een foto van jezelf?'”
“'Je moet nu storten, anders verlies je deze kans. Ik doe het voor ons samen, vertrouw me.'”
Cijfers en statistieken
494
meldingen in 2023
€7.644.870
totale schade in 2023
In 2023 registreerde de Fraudehelpdesk 494 meldingen van datingfraude, waarvan 264 slachtoffers daadwerkelijk financiële schade leden. De totale schade bedroeg 7.644.870 euro, een stijging van ruim 3 miljoen euro ten opzichte van 2022 (4.381.565 euro). De gemiddelde schade per slachtoffer lag rond de 30.000 euro. In 2024 kwamen er bij de Fraudehelpdesk 33 meldingen binnen van slachtoffers die dachten een relatie te hebben met een bekende persoon; gezamenlijke schade ruim 145.000 euro. Cijfers voor 2024/2025 van de Fraudehelpdesk over datingfraude specifiek zijn niet eenduidig verifieerbaar; internationale cijfers (FTC 2023: 1,14 miljard dollar aan romance scam-schade in de VS) zijn niet direct vergelijkbaar met Nederland. Alle bedragen zijn gemelde schade; de werkelijke schade ligt hoger omdat veel slachtoffers uit schaamte niet melden.
Bron: Fraudehelpdesk (persbericht campagne datingfraude, 5 februari 2024)
Waar meldt u dit?
Fraudehelpdesk
Landelijk meldpunt voor alle vormen van fraude, waaronder datingfraude. Advies en melding via telefoon en meldformulier. Let op: telefoongesprekken worden opgenomen voor training van medewerkers.
Politie
Aangifte doen van oplichting en identiteitsfraude. Maak telefonisch een afspraak voor aangifte. Neem alle bewijzen mee (berichten, foto's, bankafschriften, betaalbewijzen).
Slachtofferhulp Nederland
Gratis emotionele, praktische en juridische ondersteuning voor slachtoffers. Openingstijden: maandag t/m vrijdag 08:00-20:00, zaterdag 10:00-17:00, gesloten op zondag en feestdagen. Alternatief nummer: 088-746 00 00.
Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI)
Voor gevallen waarbij identiteitsgegevens zijn misbruikt, bijvoorbeeld na het delen van een paspoortkopie of bankgegevens.
Veelgestelde vragen
Hoe herken ik datingfraude & romance scams?
Hij of zij zegt al heel snel 'ik hou van je' of noemt je zijn of haar 'soulmate', nog voordat jullie elkaar echt kennen. De persoon wil nooit videobellen en wil ook niet in het echt afspreken. Er is altijd een smoes. De profielfoto's zien er te mooi uit. Een omgekeerde zoekopdracht met de foto (bijvoorbeeld via Google Lens) laat zien dat de foto ook op andere websites staat.
Wat moet ik doen bij datingfraude & romance scams?
Stop direct met het overmaken van geld en verbreek het contact met de oplichter. Blokkeer alle e-mailadressen, telefoonnummers en social media-accounts van de oplichter. Maak screenshots en bewaar alle berichten, foto's, bankafschriften en betaalbewijzen voordat je blokkeert. Dit is belangrijk bewijs.
Waar kan ik datingfraude & romance scams melden?
Meld het bij de Fraudehelpdesk (fraudehelpdesk.nl) en doe aangifte bij de politie. Heeft u geld overgemaakt? Bel dan ook direct uw bank.
Is de Twijfelknop gratis?
Ja, de Twijfelknop van FraudeBlok is gratis. U kunt hiermee links, telefoonnummers en e-mailadressen controleren. Verdacht bericht checken, phishing mail herkennen of een nep telefoontje controleren – het kan allemaal.
Mijn moeder of vader is opgelicht. Wat kan ik als kind of mantelzorger doen?
Bel direct de bank, meld het bij de Fraudehelpdesk en doe aangifte bij de politie. Gebruik de Twijfelknop om verdachte berichten of nummers te controleren. Overweeg FraudeBlok Bescherming zodat uw ouder automatisch wordt gewaarschuwd.